ads

Slider[Style1]

Style2

Style3[OneLeft]

Style3[OneRight]

Style4

Style5

Nổ ở New York, một người bị bắt

Cảnh sát New York bên ngoài hiện trường vụ nổ hôm 11/12.
Nổ ở New York, một người bị bắt

(VOA 11/12/2017) Một vụ nổ làm rung chuyển một trong những bến xe buýt đông đúc nhất ở thành phố New York sáng 11/12.

Theo Reuters, cảnh sát cho biết rằng một nghi can bị thương đang bị giữ và không ai khác bị thương tích trong vụ việc xảy ra đúng giờ cao điểm này.

Trong khi đó, trên Twitter, cơ quan phòng cháy, chữa cháy của New York viết rằng có bốn người bị thương, nhưng không bị đe dọa tới tính mạng, và rằng một trong các nạn nhân là nhân viên cảnh sát tại bến xe buýt.

AP dẫn lời thị trưởng Bill de Blasio nói rằng đó là một âm mưu tấn công khủng bố, và rằng thật may là nghi can không đạt được mục đích.

Hiện chưa rõ đó là thiết bị nổ gì, nhưng kênh truyền hình địa phương WABC dẫn lời các nguồn tin cảnh sát nói rằng đó có thể là bom ống.

Kênh này đưa tin rằng nghi can tầm 20 tuổi từ Bangladesh, đã sống ở Hoa Kỳ trong bảy năm qua và có địa chỉ nhà ở khu vực Brooklyn của New York.

Theo AP, các quan chức thực thi luật pháp nói rằng Nhà nước Hồi giáo đã truyền cảm hứng cho nghi can, nhưng nhân vật này chưa từng có liên hệ trực tiếp với nhóm khủng bố.

Reuters dẫn lời Diego Fernandez, một trong những người có mặt ở hiện trường, nói rằng mọi người “hoảng sợ, bỏ chạy và la hét”.

Cảnh sát cho hay rằng nhiều tuyến đường ở khu vực Manhattan đã bị cấm xe cộ và rằng tàu điện ngầm không dừng lại tại bến Times Square, nơi nhiều người qua lại nhất thành phố.

Theo truyền thông địa phương và Nhà Trắng, cả thị trưởng New York Bill de Blasio và Tổng thống Donald Trump đã được thông báo về vụ việc.

Nhiều du khách thường đổ tới New York vào tháng 12 để hưởng không khí Giáng sinh và đón năm mới.

Vụ nổ xảy ra chưa đầy hai tháng sau khi một di dân Uzbekistan đã dùng xe tải đâm chết tám người ở New York trong vụ việc mà tổ chức Nhà nước Hồi giáo đã nhận trách nhiệm.

Hồi tháng Chín năm ngoái, một người đàn ông đã làm bị thương hơn hai chục người sau khi kích nổ quả bom tự chế ở quận Chelsea thuộc New York.




Đọc “Trúc Lâm Thiền Phái tại Huế” của Thích Tín Nghĩa


Đọc “Trúc Lâm Thiền Phái tại Huế” của Thích Tín Nghĩa

Nhân dịp Nguyên Giác và tôi ra mắt sách ở Chùa Bát Nhã, Nam California, Hòa Thượng Thích Tín Nghĩa- Viện Chủ Từ Đàm Hải Ngoại Irving, Texas không về dự được nhưng đã có thư cáo lỗi. Từ việc làm hết sức cẩn trọng và khéo léo đó, tôi sinh lòng cảm mến và làm quen với hòa thượng qua điện thư và được hòa thượng ưu ái tặng cho bốn cuốn sách của chính hòa thượng, bao gồm:

- “Trúc Lâm Thiền Phái tại Huế” tái bản năm 1993.

-Kỷ Yếu Giáo Hội Phật Giáo VN/TN Hải Ngoại-Hoa Kỳ (Văn Phòng II Viện Hóa Đạo) xuất bản năm 1999.

- “Ôn Mật Hiển” xuất bản năm 2007 nói về một danh tăng của đất Thần Kinh- Hòa Thượng Thích Mật Hiển (1907-1992) còn gọi Hòa Thượng Trúc Lâm là bổn sư mà trong Lời Bạt, Hòa Thượng Thích Tín Nghĩa đã trích lời dạy bất hủ của Ôn như sau,”Đã là thầy tu thì đừng sợ chết, nếu sợ chết thì đừng làm thày tu.” Sách này là một công trình đóng góp bài viết về cuộc đời và kỷ niệm với Ôn Mật Hiển của chính tác giả cùng HT. Thích Hộ Giác, Ni Trưởng Thích Nữ Viên Minh, HT. Thích Huyền Tôn, Thích Chơn Thiện, Thích Tuệ Sĩ, Thích Tín Đạo, Trung Hải Nhuận, Thích Tịnh Từ, Thích Đạt Đạo, Thích Nguyên Hạnh, Thái Thị Kim Lan, Thích Nguyên Siêu, Nguyên Trung (Chánh Đạo), Ngô Trọng Anh, Minh Tâm, Thích Nữ Hạnh Thanh, Tâm Huy Huỳnh Kim Quang, Hoàng Nguyên Nhuận, Hoàng Nguyên Nhơn, Phật tử Nguyễn Đình Niên, Châu Trọng Ngô, Đức Hạnh, Trần Kiêm Đoàn, Đỗ Xuân Lượng, Thích Như Đạt, Thích Lưu Phương, Nguyễn Văn Nhơn, Phước Hải, Nguyên Tịnh…và khá nhiều bài thơ vinh danh, tưởng nhớ vị danh tăng này. Phải nói đây là cuốn tiểu sử (Biography) thật đồ sộ.

- “Dấu Thời Gian” xuất bản năm 2015 sách dày 660 trang mà trong phần giới thiệu, Hòa Thượng Thích Nguyên Siêu- trụ trì Chùa Phật Đà San Diego, California đã viết, “Chứng tích lịch sử Phật Giáo Hải Ngoại “Dấu Thời Gian” đã đưa người đọc từ khúc quanh lịch sử này đến khúc quanh lịch sử khác, như là sự vận động thành lập Giáo Hội Phật Giáo VN/TN Hải Ngoại tại Hoa Kỳ năm 1992 tại San Jose, Bắc Cali…tuần tự suốt thời gian làm việc mấy nhiệm kỳ cho đến ngày nội bộ bị phân hóa…xẻ đôi.”

Tôi đặc biệt chú ý tới cuốn “Trúc Lâm Thiền Phái tại Huế” vì đây là một tài liệu quý giá cho chúng ta biết về một Thiền phái mà trong Lời Giới Thiệu, Giáo Sư Kiêm Đạt đã viết,

“Thượng Tọa Thích Tín Nghĩa, một trong những vị truyền thừa của Thiền Phái Trúc Lâm tại Huế đã ra công biên soạn tài liệu này, một phần để cống hiến tài liệu hy hữu của thiền phái hiện nay, phần khác để cúng dường những cao tăng thiền đức trong Thiền Phái Trúc Lâm, trong mấy thập niên lại đây đã trải qua không biết bao nhiêu thăng trầm của đất nước và chiến tranh.”

Sách dày 292 trang, bao gồm các chương như sau:

1)Trong chương nói về Thừa Thiên-Huế - kinh đô của Việt Nam kể từ Gia Long 1802 cho tới năm 1945, mảnh đất văn vật và linh hồn của Phật Giáo, tác giả viết, “Đứng về Phật Giáo, thì những đại hội thống nhất Phật Giáo, chấn hưng Phật Giáo, những đại hội Gia Đình Phật Tử đầu tiên, những lớp Phật học gương mẫu đầu tiên cũng đều phát xuất từ Thừa Thiên-Huế” và đã sản sinh ra các danh tăng như: Liễu Quán, Phước Hậu, Nhất Định, Tâm Tịnh, Huệ Pháp, Giác Tiên, Viên Thành, Tịnh Khiết, Giác Nhiên, Đôn Hậu, Mật Khế, Mật Hiển, Mật Nguyện, Mật Thể, Trí Quang, Thiện Minh, Thiện Siêu, Trí Thủ, Sư Bà Diên Trường, Diệu Viện, Diệu Hương, Thể Yến, Diệu Huệ, Diệu Không, Thể Quán…và các cư sĩ như BS. Tâm Minh Lê Đình Thám, Cụ Nghè Đinh Văn Chấp, Cụ Tôn Thất Tùng và Nguyễn Khoa Toàn…

Còn về chữ Huế, theo tác giả, các nhà khảo cổ chưa đồng nhất với nhau về nguồn gốc của chữ “Huế”. Có thể do chữ Hóa (Thuận Hóa) mà ra, có thể do chữ Huệ trong câu chuyện Bà Liễu Huệ như sau, “Chúa Nguyễn đến Làng Thọ Xương, vùng Sông Hương uốn khúc như con rồng để chọn địa điểm thuận lợi cho việc lập kinh thành. Chúa đứng trên đồi quan sát một hồi, bỗng thấy một bà già tóc bạc phơ, tướng mạo phương phi tự xưng là Liễu Huệ Quận Chúa và đã hướng dẫn Chúa: Chúa thượng nên xây kinh thành ở về hướng đông kể từ vị trí này là thích hợp nhất. Muốn cho ngôi vị được vững vàng, chúa thượng nên xây trên ngọn đồi này một ngôi chùa cốt là để cho long mạch được vững chắc. Chúa thượng nên thắp một nén nhang (hương) chạy dọc theo con sông này về hướng đông để định hướng. Nói xong bà biến mất. Nén nhang cuối cùng tàn là nơi mà Điện Thái Hòa được xây cất và trên ngọn đồi, Chùa Thiên Mụ cũng được xây vài năm sau đó. Có thể vì sự tích này mà người ta gọi con sông là Sông Hương chăng?

2) Trong chương “Huế, Thiền Sư và Triều Nguyễn” tác giả cho biết suốt từ thời Gia Long tới Tự Đức, các vua đều chú trọng tới Phật Giáo, xây dựng, tu bổ chùa chiền, sắc phong, ban cấp “giới đao và bộ điệp”, ban ruộng đất cho các Chùa Thiên Mụ, Diệu Đế, Thánh Duyên, Linh Hựu, Long Quang, Tam Thai, Ứng Chân và Khải Trường nơi đã sản sinh ra các thiền sư như: Thiền Sư Mật Hoàng (gốc Bình Định), Thiền Sư Phổ Tịnh (gốc Quảng Nam), Thiền Sư Thanh Đạm (gốc Ninh Bình), Thiền Sư Nhất Định (gốc Quảng Trị), Thiền Sư Đắc Ân (sinh tại Quảng Bình), Thiền Sư Diệu Giác (gốc Bình Định), Thiền Sư Đạo Thông (gốc Gò Công), Thiền Sư Giác Ngộ (gốc Phú Yên), Thiền Sư Liễu Triệt (Gốc Thừa Thiên), Thiền Sư Phước Hậu (Gốc Thái Bình).

3) Trong chương “Huế, Tăng Sĩ và Phật Tử” tác giả trích dẫn sử liệu của Phan Xuân Hoa, xuất bản năm 1957 tại Sài Gòn cho thấy sự hy sinh cao cả của Phật Giáo đồ Miền Trung và tội ác dã man của Thực Dân Pháp, “Hôm 29/9/1949, trong một trận càn quét tại Quận Phong Điền, 860 nóc nhà bị chúng đốt cháy rụi, 80 dân quân bị giết, 113 đàn bà bị hãm hiếp; bà Hoàng Thị Phong, có mang (có thai) sáu tháng cũng bị chúng đem ra mổ bụng. Và trong trận này, ông già Trần Văn Địch ở Vĩnh Xương - Quận Phú Vang bị chúng ném vào đống lửa. Tại Quận Hương Trà, ông già Trần Xuyên bị mổ bụng. Ở Quận Quảng Điền hai bà già trên 60 tuổi bị hiếp dâm…Chính vì những chứng tích vô cùng khốc liệt ấy, tăng sĩ cùng thanh niên Phật tử cùng đồng bào toàn quốc phải đứng lên đấu tranh với Thực Dân Pháp giành lại chủ quyền cho đất nước, mong đem lại an binh cho dân tộc, trong số này một số đông nhà sư đã hy sinh.”

4) Trong chương “Huế, Cải Tổ Tăng Chế và Đào Tạo Tăng Tài” tác giả nói về cuộc cải tổ lớn lao của Phật Giáo Trung Việt năm 1930 như thầy cúng chỉ được mặc áo lam, không được mặc áo tràng, nhật bình, y hậu như chư tăng trong chốn Thiền môn quy củ. Mở Đại Học ở Tổ Đình Trúc Lâm (năm 1935), mở lớp Trung Học ở Tổ Đình Tường Vân do Thiền Sư Thích Tịnh Khiết làm giám đốc. Còn về ni, mới đầu học ở Chùa Từ Đàm, sau dời về Chùa Diệu Đức (năm 1932). Tác giả còn đưa lên tấm hình Ban Sáng Lập Hội Phật Học Trung Việt chụp ngày 29/8/1933 tại Chùa Trúc Lâm, Huế mà thành viên 14 vị trong đó có HT. Giác Tiên, HT. Giác Nhiên, BS Lê Đình Thám, BS. Trương Xướng, Ô. Lê Quang Thiết v.v..

5) Trong chương Trúc Lâm Tam Tổ tác giả trích dẫn rất nhiều sử liệu như Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Ngô Sĩ Liên, Bulletin des Etudes Indochinoise s của học giả Nguyễn Văn Tố nói về người kế tục Thiền Phái Trúc Lâm Yên Tử chính là Vua Trần Nhân Tông, “Một đêm vào giờ Tý , nhà vua vượt kinh thành mà đi, mục đích là vào tu hành tại vùng núi Yên Tử, nơi mà trước đây ngài thường vào nghe giảng Phật pháp và có nhiều nhơn duyên tại đó…Mặc dầu Vua Trần Nhân Tông đã thờ ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ làm thầy của mình trong suốt thời gian dài. Nhưng đến khi xuất gia để thọ cụ túc giới 250 giới của một vị tỳ kheo thì ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ vốn là một cư sĩ Thiền Sư nên không thể truyền giới cho nhà vua được. Người truyền giới cho ngài chính là Thiền Sư Huệ Tuệ đang lãnh đạo sơn môn ở Yên Tử- tổ thứ năm của Thiền phái này. Từ ngài Trúc Lâm trở về sau này, phái Yên Tử nổi danh khắp nơi, dân chúng vô cùng ngưỡng mộ, thậm chí thể lệ của Trúc Lâm được lan truyền trong đế đô. ”

6) Trong chương Tổ Đình Trúc Lâm Huế, tác giả giới thiệu về ngôi chùa cổ kính này do Sư Bà Hồ Thị Nhàn, pháp danh Thanh Linh thành lập dưới triều Tự Đức 1902 là ngôi nhà tranh vách đất, đã cung thỉnh HT. Giác Tiên làm tọa chủ khai sơn. Ngôi chùa nằm trên một ngọn đồi, sơn thủy hữu tình khiến cư sĩ Đoàn Lục Quán thường tới đàm đạo với HT. Thích Mật Hiển đã đề thơ:

Trúc Lâm chùa ở chốn thần kinh.
Phong cảnh nhìn xem thật hữu tình.
Trước mặt bờ khe ùn cát trắng.
Sau lưng, chòm núi lợp cây xanh.
Gió Từ quét sạch rừng phiền não.
Mưa Pháp trôi đùa áng lợi danh.
Y bát mai sau truyền gốc đạo.
Tre già măng mọc ngắm càng xinh.

7) Chương kế tiếp tác giả nói về Tổ Giác Tiên, người khai sơn Trúc Lâm Đại Thánh Tự mà trong Việt Nam Phật Giáo Sử, Nguyễn Lang đã viết, “Thiền Sư Giác Tiên có thể nói là người khởi xướng công trình phục hưng Phật Giáo tại Miền Trung. Giác Tiên Thiền Sư hướng đạo cho Hội An Nam Phật Học được bốn năm thì tịch. Các đệ tử của Giác Tiên là Mật Khế, Mật Hiển, Mật Nguyện và Mật Thể đều đóng những vai trò quan trọng trong phong trào Chấn Hưng Phật Giáo sau này.” Trong chương này tác giả còn trích một số bài thơ Thiền của Tổ Giác Tiên như:

Tứ bích tiêu sơ tế vũ nan.
Tùng phong thôi xúc lậu tăng hàn.
Bồ lan tâm ý hoàng thu sắc.
Thúc đắc lô trung cá đẳng nhan.

Dịch nghĩa:

Bốn vách tiêu sơ khó ngăn mưa.
Gió tùng thấm lọt mảnh y thưa.
Bồ đoàn quyết ý thu tâm tưởng.
Biết được trong lư mặt mũi xưa.

Và:

Giác mộng tàn tinh điểm bán không.
Trường thiên cô nhạn ảnh vô tung.
Sơ minh nguyệt sắc tà lan ý.
Ấn nhập thiền tâm tiêu tức trung.

Dịch nghĩa:

Tỉnh mộng tàn canh thấy tánh không.
Dưới trời chim nhạn vốn không tung.
Vầng trăng chiếu rọi ngoài hiên vắng.
Thiền tăng chứng nhập, trong ngoài tiêu tan.

8) Chương tám nói về tiểu sử Sư Bà Thích Nữ Diên Trường thế danh Hồ Thị Nhàn là con gái thứ ba của Cụ Hồ Đắc Tuấn- Tri Phủ Ninh Giang, Hải Dương, lập gia đình, có hai người con. Người con trai mất năm lên năm tuổi, sau đó chồng cũng qua đời. Cụ xuất gia đầu Phật năm 36 tuổi với HT. Lương Duyên tại Chùa Từ Hiếu. Sau khi đắc giới, cụ về trông nom Chùa Phổ Quang gần Bến Ngự. Năm 1925 cụ an nhiên thị tịch, thọ 64 tuổi.

9) Chương chín nói về Thiền Sư Mật Khế.

10) Chương mười nói về Thiền Sư Thích Mật Hiển như đã trình bày ở trên.

11) Chương này nói về Thiền Sư Thích Mật Nguyện.

12) Chương này nói về Thiền Sư Thích Mật Thể.

13) Chương này nói về Sư Bà Diệu Huệ, tên thật là Hồ Thị Huyên, con gái của Quận Công Hồ Đắc Trung, kết hôn với Lễ Bộ Thượng Thơ Ưng Úy, sinh ra nhà Bác Học Bửu Hội. Năm 40 tuổi, bà xin xuất gia với Tổ Giác Tiên nhưng Tổ không đồng ý và khuyên bà ở nhà lo chuyện hộ pháp. Tuy là cư sĩ tại gia nhưng bà giữ đúng trai giới của hạnh xuất gia. Vào năm 1952 bà được Tổ Giác Tiên chính thức cho xuất gia. Vào ngày 16/12/1965 bà lâm bệnh, mơ thấy Bồ Tát Địa Tạng đưa bà đi. Khi chư tăng/ni quy tụ đông đảo, bà hỏi đã tới giờ Ngọ chưa? Quý sư cô đáp đã tới rồi. Bà nằm nghiêng niệm Phật từ từ hóa thân một cách nhẹ nhàng.

14) Chương này nói về Sư Bà Diệu Không là em ruột của Sư Bà Diệu Huệ. Năm 1929 bà vâng lệnh song thân kết hôn với Tham Tá Cơ Mật Viện Cao Xuân Xang góa vợ và có sáu con còn nhỏ. Chỉ 11 tháng sau, Ô. Cao Xuân Xang qua đời và như thế bà trở thành góa phụ ở tuổi 24. Sau khi nuôi các con khôn lớn, trưởng thành, bà giao chuyện nhà cửa cho cô con gái thứ năm và bước vào cửa Thiền một cách dũng mãnh và đến với Tổ Giác Tiên. Mặc dù được thọ giới Sa Di nhưng Tổ Giác Tiên vẫn chưa cho bà thí phát mà giao cho bà nhiệm vụ vận động chấn hưng Phật Giáo. Bà đi từ Bắc tới Nam để vận động tài chánh. Bà vào cả Tỉnh Sa Đéc để đào tạo ni giới. Năm 1944 bà chính thức được thế phát. Năm 1949 bà khai sáng Hồng Ân Ni Tự. Năm 1963 tham gia phong trào đấu tranh của Phật Giáo đòi quyền bình đẳng tôn giáo. Năm 1968 bà xây dựng cô nhi viện Bảo Anh Tây Lộc ở Huế. Năm 1970 bà thành lập chương trình đào tạo cán bộ y tế cấp tốc. Bà thường nói rằng, “Ngày nào tôi thấy dân chúng quê mình được an cư lạc nghiệp, có trình độ học vấn khá thì tôi yên giấc, ăn mới ngon miệng.” Bà chính là Bồ Tát tại thế.

15) Chương này tác giả nói về một vị cư sĩ khả kính của Phật Giáo Việt Nam mà ai cũng biết đó là BS. Tâm Minh Lê Đinh Thám hồi nhỏ đã nổi tiếng là thần đồng, một nhà trí thức uyên thâm Phật học, làm rạng danh Phật Giáo.

Lời Kết

Đọc xong cuốn sách lòng luống ngậm ngùi, được hiểu thêm về Huế mà tôi chưa một lần đến đó mà chỉ biết qua một vài bản nhạc buồn ảo não như Đêm Tàn Bến Ngự và “Huế buồn mơ, Huế là thơ”, “Quê hương em nghèo lắm ai ơi! Mùa đông thiếu áo, hè thời thiếu ăn!” và hai câu thơ:

Gió đưa cành trúc la đà.
Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương.

xót thương chư Tổ năm xưa phải sống dưới gót giày xâm lược của Thực Dân Pháp, vua quan nằm dưới áp lực của những tên Khâm Sứ. Chính sách Thực Dân là khai thác tài nguyên, chà đạp, hủy diệt tâm linh và văn hóa dân tộc bản xứ để biến nó thành “Mẫu quốc hải ngoại”. Khi người dân chỉ là những cu-li, nô lệ, đầy tớ nghèo đói thì còn thời giờ và tâm trí đâu để đi lễ chùa, cúng chùa, tìm hiểu về Đạo Phật có lúc đã trở thành quốc giáo của dân tộc. Trong hoàn cảnh tan nát trầm vong như thế mà chư Tổ đã can đảm và quyết tâm giữ gìn đạo của Tổ Tiên. Đời sống thì dưa muối đạm bạc, không được ăn cả trăm món đồ chay ngon miệng như ngày nay. Chùa thì khởi đầu bằng nhà tranh vách đất, thế mà lại trở thành những Thánh Tăng, đào tạo biết bao hậu duệ danh tăng - mà một thời gian dài Phật Giáo Miền Trung (Bình Trị Thiên, Quảng Nam, Đà Nẵng) đã trở thành tiêu biểu và linh hồn của Phật Giáo Việt Nam.

Một dân tộc muốn tiến lên, muốn hùng cường phải đọc và thường xuyên ôn lại lịch sử để thấy những cái Bi cái Hùng của Tổ Tiên. Không hiểu biết gì về lịch sử thì giống như một người ngoại quốc, một khách lạ (khách trú) sống trên chính quê hương mình.

Xin cám ơn HT. Thích Tín Nghĩa đã trao tặng quyển sách có giá trị lịch sử này. Quý vị nào muốn có sách xin liên lạc:

Tổ Đình Từ Đàm Hải Ngoại
615 North Gilbert Rd.
Irving , Texas 75061-6240
ĐT: (972) 986-1019

Đào Văn Bình
(California ngày 7/12/2107)

Cô gái Trung Quốc gặp lại cha mẹ ruột sau hơn 20 năm bị bỏ rơi

Kati cùng cha mẹ ruột trong giây phút trùng phùng sau hơn 20 năm
Cô gái Trung Quốc gặp lại cha mẹ ruột sau hơn 20 năm bị bỏ rơi

HÀNG CHÂU, Trung Quốc (SCMP) – Sau hơn 20 năm bị bỏ rơi, Kati Pohler, cô gái Trung Quốc được một gia đình Mỹ ở Michigan nhận làm con nuôi, vừa có cuộc đoàn tụ kỳ diệu với cha mẹ ruột trên cây Cầu Gãy (Broken Bridge) tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Triết Giang.

Câu chuyện được đăng trên báo South China Morning Post (SCMP) xuất bản ở Hongkong và dưới đây là phần tóm lược.

* Buộc phải bỏ con

Câu chuyện xảy ra cách đây 20 năm, khi Fenixiang Qian, mẹ Kati, mang thai cô và lén lút chờ ngày sanh nở, sống cùng chồng và đứa con gái ba tuổi ở ngôi nhà bên con kênh hẻo lánh ở Tô Châu, tỉnh Giang Tô.

Sáu tuần sau đó, bà Qian sinh cô con gái thứ hai, mà theo 'chính sách một con' nghiêm ngặt của Trung Quốc (ra đời năm 1979 để giảm đói) là bắt buộc phải phá bỏ.

Bức thư của cha mẹ ruột Kati để lại khi quyết định bỏ con
Khi vợ sinh con, ông Xu Lida cắt cuống nhau cho bé với chiếc kéo ông tự khử trùng bằng nước sôi. Bà Qian bị mất máu nhiều, hai người sau đó may mắn được một bác sĩ ở gần đó giấu chính quyền, giúp đỡ.

Năm ngày sau, ông Xu Linda, khi đó 24 tuổi, mang đứa con 5 ngày tuổi của mình bỏ ở một chợ rau Tô Châu, kèm theo lá thư: “Con gái chúng tôi, Jingzhi, sinh vào lúc 10 giờ sáng vào ngày mồng 8 tháng 7 âm lịch năm 1995. Chúng tôi buộc phải bỏ cháu ở đây vì nghèo khổ và luật lệ bắt buộc. Cầu xin lòng trắc ẩn của những người cha, người mẹ xa gần. Cảm ơn bạn đã cứu và chăm sóc con gái nhỏ của tôi. Nếu trời nhủ lòng thương, chúng ta sẽ đoàn tụ với nhau trong buổi sáng của lễ hội Qixi tại Cầu Gãy ở Hàng Châu trong 10 hoặc 20 năm nữa”.

Lễ hội Qixi rơi vào ngày Thứ Bảy của Tháng Bảy âm lịch, được xem là ngày Valentine của Trung Quốc. Cầu Broken Bridge thực sự không hề bị gãy, chỉ là một cái tên liên quan tới truyền thuyết của người Trung Hoa.

* Được làm con nuôi

Bé Jingzhi và mảnh giấy đi kèm được chuyển tới bệnh viện trẻ em công cộng ở thành phố Tô Châu. Sau đó được nhận nuôi bởi một cặp vợ chồng người Mỹ tên Ken và Ruth Pohler ở Hudsonville, tiểu bang Michigan, thông qua Bethany Christian Services, một trong những cơ quan nhận con nuôi quốc tế lớn nhất cho người Mỹ.

Mùa Hè năm 1996, Ken và Ruth Pohler cùng 9 cặp vợ chồng người Mỹ khác được tổ chức Bethany Christian Services đưa đến viện mồ côi ở Tô Châu, nơi tất cả đều nhận nuôi các bé gái. Phải là con gái, vì người Trung Quốc yêu thích con trai. Khi mang Jingzhi lên xe buýt, hai ông bà Pohlers thấy lá thư tay của cha mẹ Jingzhi và nhờ một người thông dịch.

“Cô ấy (người thông dịch) rất xúc động, vừa khóc nức nở vừa đọc bức thư ấy cho chúng tôi nghe bằng tiếng Anh. Đó là những tiếng nói chân thành từ tim,” Ken nói.

Thị trấn Hudsonville, nơi Kati cùng gia đình cha mẹ nuôi người Mỹ sống có khoảng 7,000 người, chủ yếu là người Mỹ da trắng. Kati hiện đang học ở trường Calvin College, trường đại học nghệ thuật tự do liên kết với Nhà thờ Cải cách Cơ đốc, nơi Ken – cha nuôi của cô – là giám sát an toàn trường.

Kati cho biết cô có một tuổi thơ êm đềm, hạnh phúc trong một gia đình theo mô tả của cô “rất tôn giáo” và gần gũi. Các album của gia đình cho thấy Kati tham gia nhiều môn thể thao khi cô còn nhỏ, cô còn chơi đàn violin và piano.

Cô cũng đi du lịch khắp nước Mỹ cùng với gia đình. Ken cho biết “Có những lần đi du lịch theo tour, khi nghe hướng dẫn viên đề cập đến những vấn đề như những đứa trẻ bị bỏ rơi, không tìm được cha mẹ ruột, Kati rất xúc động và khóc.'

Nhưng cặp vợ chồng này không có ý định nói gì với Kati, con gái nuôi của họ về điều này cho đến khi con ít nhất 18 tuổi, và trong trường hợp nó có hứng thú tìm hiểu về quá khứ của mình.

* Lần thứ nhất bất thành

Qian và Xu (cha mẹ ruột của Kati, tức Jingzhi) lớn lên ở quận Baoying, gần Dương Châu, tỉnh Giang Tô. Cũng như bao thanh niên khác ở quê hương thời đó, họ chuyển đến sống ở những thành phố phát triển nhanh của Trung Quốc. Xu chọn Hàng Châu và nơi đây ông gặp Qian. Sau khi kết hôn, họ thuê một căn nhà nhỏ tồi tàn ở ngoại ô Hàng Châu. Rồi họ sinh cô con gái đầu lòng Xiaochen.

Mặc dù hiểu về chính sách một con nhưng vì muốn Xiaochen có em nên họ quyết định sinh thêm một đứa nữa vì nghĩ rằng nơi họ sống cách xa nơi làm việc của các cán bộ kế hoạch hóa dân số. Nhưng khi biết không thể nào thoát khỏi được sự tàn nhẫn của chính sách 'một con' và Qian không thể phá thai (vì lúc này thai đã 5, 6 tháng tuổi), đó là lý do bé Jingzhi chào đời rồi phải bị bỏ rơi.

Qian và Xu giờ đây đã là chủ của một tiệm bán đồ cũ và một căn chung cư 2 phòng ngủ tiện nghi. Còn con gái lớn của họ, Xiaochen. là công nhân.

Năm 2005, khi bé Kati tròn 10 tuổi, cũng là lúc hai vợ chồng Qian và Xu đưa nhau đến chiếc Cầu Gãy trong ngày đầu tiên của lễ hội Qixi Festival, theo dự định.

“Chúng tôi đến đó sớm và mang theo một tấm bảng lớn viết tên của con gái, và nội dung tương tự nội dung lá thư chúng tôi đã viết. Chúng tôi phải cố gắng ngăn khao khát muốn chặn từng cô gái trên cầu để hỏi xem có phải là con mình không,” Xu nói.

Nhưng, đã không ai đến gặp họ. Cả hai bỏ cuộc lúc khoảng 4 giờ chiều trong đói, khát, và thất vọng.

Tuy nhiên, trong lúc ông bà Qian và Xu đến cây Cầu gãy thì gia đình nhà Pohlers, cha mẹ nuôi của Kati, đã nhờ người bạn của một người bạn tìm đến cây cầu ngày hôm ấy.

“Chúng tôi nhớ lời hứa của năm thứ 10 trong lá thư,” Ken nói. “Chúng tôi cầu nguyện xin ý ơn trên về lá thư này, và nói chuyện với một người bạn thường xuyên đến Trung Quốc để làm ăn. Người bạn nói anh ta có thể nhờ một người bạn tên là Annie Wu thử đi tìm cha mẹ ruột của Kati trên cây cầu.'

Vẫn theo lời Ken, 'Chúng tôi không muốn Kati liên quan đến một sự việc quá mơ hồ như thế này. Nhưng điều quan trọng với chúng tôi là cho cha mẹ ruột của con mình biết con gái của họ đã được nhận nuôi bởi một gia đình rất yêu thương cô ấy.”

Cây Cầu Gãy (Broken Bridge) tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Triết Giang
Annie Wu đến cây Cầu Gãy sau 4 giờ chiều, chỉ vài phút sau khi Qian và Xu bỏ cuộc. Nhìn qua nhìn lại không thấy người cha hay mẹ tìm con nào, Annie Wu định bỏ đi thì chợt thấy một nhóm người đang quay phim cây cầu cho một đài truyền hình. Annie nhờ họ cho xem lại khúc phim đã quay xem có thấy ai trông giống cha mẹ ruột của Kati không. Rất may mắn, máy quay phim ghi lại rõ ràng hình ảnh của Xu đứng trên cầu tay cầm tấm bảng lớn ghi tên Jingzhi một cách rõ ràng.

Đây là là cơ hội bằng vàng cho đài truyền hình. Họ lập tức phát sóng câu chuyện của Qian, Xu đi tìm đứa con gái đã bị bỏ rơi. Phim được mạng lưới truyền hình quốc gia Trung Quốc chiếu đi chiếu lại, và báo chí chú ý.

Một người bạn ở Hàng Châu nhìn thấy tin này trên truyền hình và nói với Qian và Xu là đã có tin tức về Jingzhi. Hai vợ chồng Qian và Xu đã hân hoan đi gặp Wu qua đài truyền hình đồng thời nhận được một lá thư ẩn danh từ hai vợ chồng người cha mẹ nuôi, và một số bức ảnh. Họ được hứa là sẽ có thêm tin tức.

Rất không may cho Qian và Xu, họ phải chờ thêm 10 năm nữa mới được gặp người con gái bằng xương bằng thịt. Lý do là sau khi báo tin cho họ, gia đình ông bà Pohlers đã yêu cầu Annie Wu chấm dứt mọi liên lạc với Qian và Xu ngay lập tức.

“Chúng tôi lấy những tin gì chúng tôi cần từ Annie, và thấy không cần tiếp xúc thêm nữa.” Ruth nói.

“Chúng tôi quan niệm rằng nên đợi khi Kati lớn lên và xem ý con có muốn có thêm tin tức hay không. Kati là con gái của chúng tôi. Vâng, Kati có cha mẹ ruột, nhưng mối quan hệ sâu sắc hơn với họ sẽ thực sự làm phức tạp mọi vấn đề.”

Annie Wu thay đổi số điện thoại để đảm bảo cắt đứt mọi liên lạc với Qian, Xu và giới truyền thông.

* Cuộc gặp gỡ trong mơ

Khi nhìn thấy tấm hình của Kati, cả hai ông bà Qian và Xu không nghi ngờ gì Kati chính là Jingzhi của họ. Kati có đôi mắt của mẹ. Và như một nhà thiên văn học mê say quan sát bầu trời không ngừng nghỉ để tìm kiếm tín hiệu đã thu được từ một thiên hà khác, cha mẹ ruột của Kati đã trở lại cây Cầu Gãy hàng năm trong ngày đầu của lễ hội Qixi.

Một ngày, nhà làm phim tài liệu Chang Changfu đã tìm gặp Qian và Xu.

“Tôi từng làm một bộ phim về việc trẻ con Trung Quốc được nhận làm con nuôi khắp thế giới, và được nghe một người bạn nói về đôi vợ chồng đã đi đến cầu gẫy để tìm con gái.” Chang Changfu nói. “Đó là một câu chuyện vô cùng hấp dẫn.”

Chang gặp Qian và Xu sau đó quyết định tìm cách để dò la tung tích cha mẹ nuôi của Kati, bằng cách sử dụng bằng chứng nhỏ bé mà ông có được đó là bức thư nặc danh do vợ chồng Pohlers viết. Bức thư từng nói rằng Kati đã được nhận làm con nuôi ở Tô Châu, rằng Kati bị viêm khớp lúc còn nhỏ, và họ hiện đang sinh sống ở Michigan.

Mạng lưới internet đã 'phù hộ' Chang, vì nhà làm phim tài liệu này tìm được một diễn đàn mà các cha mẹ nuôi người Mỹ từng nhận trẻ em từ trại mồ côi duy nhất của Tô Châu về làm con cùng chia sẻ kinh nghiệm. Chang tìm thấy một thông báo của Ken Pohler, đề cập là con gái mình lúc nhỏ từng bị đau đầu gối. Rồi lục tìm hình trên diễn đàn, ông tìm thấy một bức hình của Pohler trông giống hệt hình người đàn ông trong một trong những tấm hình mà Qian và Xu có.

Phải mất vài năm Chang mới thuyết phục được gia đình nhà Pohlers rằng ông chỉ có duy nhất một mục đích là giúp hai bên liên lạc với nhau. Hai vợ chồng Pohler giải thích cho nhà làm phim biết lý do tại sao trong quá khứ họ đã không liên lạc với cha mẹ đẻ của Kati và chờ cho đến khi Kati tròn 20 tuổi.

Hồi năm ngoái, ở tuổi 21, Kati đang chuẩn bị cho một học kỳ trong chương trình trao đổi sinh viên ở Tây Ban Nha, và chợt nghĩ “mọi người ở đó sẽ hỏi tôi về Trung Quốc và Mỹ. Theo lời Kati, 'khi tôi hỏi mẹ về quá khứ của mình, và khi mẹ nói, 'Cha mẹ cần cho con biết rằng, cha mẹ biết cha mẹ ruột của con ai.' Tôi đã rất sốc.'

Sau đó, Kati liên lạc với đạo diễn Chang và đồng ý trở thành nhân vật chính cho phim tài liệu về việc đi tìm con của cha mẹ ruột.

Và cuối cùng họ đã gặp được nhau trên cây Cầu Gãy.

Trong phút giây gặp gỡ, bà Qian òa khóc nức nở, khóc một cách không kiểm soát được, khóc như chưa bao giờ được khóc, những giọt nước mắt của nhiều năm khát khao thống khổ, và của quyết tâm không bỏ cuộc. Cuối cùng, con gái họ cũng đã về nhà.

Qian và Xu sau đó cho biết rằng họ có một chút thất vọng vì Kati đã không gọi họ bằng cha mẹ mà chỉ gọi tên. Họ cũng không nói chuyện với nhau được nhiều vì họ thì không nói được nhiều tiếng Anh, trong khi Kati không nói được tiếng Quan Thoại. Nhưng họ cảm nhận được rằng Kati là một cô gái thực sự tốt. “Chúng tôi giờ đây phải tự nhủ rằng con gái tôi đã lấy chồng đi xa”.

Kati ở nhà cha mẹ ruột hai ngày và ở chung phòng với người chị gái vốn chỉ biết nói tiếng Anh rất hạn chế.

“Thật là cảm động khi gặp gia đình. Tôi rất ngạc nhiên về cảm xúc vỡ bờ của người mẹ Trung Quốc của mình.” Kati nói.

Kati cũng hơi bị lúng túng bởi sự 'quan tâm đặc biệt' từ cha mẹ ruột. “Điều đầu tiên họ nói là con gầy quá, phải ăn nhiều hơn 'Nếu không chịu ăn, mẹ sẽ ép ăn, họ sẽ nuôi tôi. Tôi đoán họ rất buồn vì đã không có dịp săn sóc tôi trong suốt bao nhiêu năm qua!”

HG-Tr.Linh 

Trump gây tranh cãi khi công nhận Jerusalem là thủ đô Israel

Cổ thành Jerusalem. Ảnh: AP
Vì sao Tổng Thống Trump gây tranh cãi khi công nhận Jerusalem là thủ đô Israel?

Việc Trump công nhận Jerusalem là thủ đô Israel có thể được suy diễn là ủng hộ chủ quyền của Israel với thành phố, điều quốc tế không công nhận.

Tổng thống Trump ngày 6/12 chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và công bố kế hoạch chuyển đại sứ quán đến thành phố này. Quyết định của ông được Israel ca ngợi nhưng vấp phải sự phản đối lớn từ Palestine và các đồng minh phương Tây.

Vì sao Jerusalem quan trọng?

Jerusalem là thánh địa quan trọng nhất đối với người Do Thái bởi vì theo Kinh Thánh Hebrew, đây là nơi vua David xây dựng thủ đô của Vương quốc Israel thống nhất và vua Solomon xây Đền Thờ Đầu tiên.

Còn theo Kitô giáo, tại Jerusalem, Chúa Jesus đã bị đóng đinh trên thập tự giá. Trong truyền thống Hồi giáo dòng Sunni đây là thành phố quan trọng thứ ba sau Mecca và Medina bởi theo kinh Koran, Jerusalem là điểm dừng chân trong Hành trình Đêm kỳ bí của Nhà tiên tri Mohammed. Do đó, thành phố trở thành một thánh địa chung của cả ba tôn giáo nói trên, lưu giữ nhiều di tích tôn giáo và là điểm hành hương hàng năm. Khu vực Thành Cổ của Jerusalem đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1981.

Theo ước tính độc lập của Viện nghiên cứu Jerusalem, khoảng 850,000 người sống ở Jerusalem, trong đó 37% là người Arab và 61% là người Do Thái. Phần lớn người Palestine sống ở Đông Jerusalem.

Lịch sử căng thẳng xung quanh Jerusalem

Sau Thế chiến II, xung đột giữa cộng đồng người Arab và Do Thái ở Palestine do Anh cai trị ngày càng gia tăng. Liên Hiệp Quốc năm 1947 thông qua kế hoạch phân chia lãnh thổ ủy trị Palestine thành hai quốc gia Do Thái (Israel) và Arab (Palestine) riêng biệt. Liên Hiệp Quốc trao chế độ quốc tế đặc biệt cho thành phố Jerusalem.

Bên Do Thái đồng ý kế hoạch này và thành lập Nhà nước Israel vào tháng 5/1948. Trong khi đó, phe Arab trên toàn khu vực phản đối kế hoạch và tiến hành chiến tranh với Israel năm 1948 - 1949. Israel giành chiến thắng, kiểm soát Tây Jerusalem và nhiều phần đất vốn thuộc Palestine theo phân chia của LHQ. Họ cũng trục xuất nhiều người Palestine ra khỏi những khu vực này.


Trong khi kế hoạch ban đầu phân bổ 55% vùng đất Palestine do Anh cai trị cho Israel và 45% cho người Palestine, cuộc chiến năm 1948 đã giúp Israel kiểm soát 78% đất. 22% còn lại, gồm dải Gaza và Bờ Tây (bao gồm Đông Jerusalem), lúc này được kiểm soát lần lượt bởi Ai Cập và Jordan.

Năm 1948, các chỉ huy Israel và Jordan vẽ ra một đường phân định và sau này trở thành đường đình chiến năm 1949. Một số phần của Jerusalem không nằm trong sự kiểm soát của cả Israel và Jordan. Đường đình chiến 1949 sau này trở thành Đường ranh giới năm 1967 và thường được đề cập trong các cuộc đàm phán giữa hai nhà nước Israel và Palestine.

Năm 1967, Chiến tranh 6 ngày nổ ra giữa các nước Arab và Israel. Kết thúc cuộc chiến , Israel kiểm soát 22% còn lại gồm Bờ Tây, Đông Jerusalem và Dải Gaza. Israel sau đó sát nhập Đông Jerusalem. Họ còn chiếm được phần Cao nguyên Golan của Syria và bán đảo Sinai của Ai Cập. (Israel trao trả Sinai cho Ai Cập năm 1979 nhưng vẫn kiểm soát phần Cao nguyên Golan của Syria. Israel năm 2005 rút quân khỏi Gaza).

Cộng đồng quốc tế - bao gồm cả đồng minh của Israel là Mỹ phản đối việc Israel xác nhập Đông Jerusalem. Tuy nhiên, nước này vẫn cho hàng trăm nghìn người Do thái đến định cư tại phần này của thành phố.

Năm 1980, Israel thông qua luật Jerusalem, tuyên bố rằng "Jerusalem, hoàn chỉnh và thống nhất, là thủ đô của Israel". Nghị quyết 478 của Hội đồng Bảo an LHQ tuyên bố luật này "vô hiệu". Không nước nào đặt đại sứ quán ở Jerusalem.

Trong khi đó, phía Palestine cho rằng Đông Jerusalem là thủ đô của nhà nước tương lai. Phong trào nổi dậy của người Palestine chống lại Israel đã diễn ra trong nhiều năm, gây ra nhiều thương vong cho cả hai phía.

Vấn đề nhạy cảm

Quan hệ giữa Israel và Mỹ chiếm vị trí rất quan trọng trong chính sách tổng thể của chính phủ Mỹ ở Trung Đông. Quốc hội Mỹ coi trọng việc duy trì mối quan hệ gần gũi với Israel.

Thực tế, Đạo luật Đại sứ quán ở Jerusalem đã được quốc hội Mỹ thông qua vào năm 1995, yêu cầu đại sứ quán Mỹ phải di chuyển đến Jerusalem. Tuy nhiên, những người tiền nhiệm của ông Trump cứ 6 tháng một lần lại ra lệnh trì hoãn quyết định này, mặc dù họ từng hứa hẹn sẽ thực hiện điều đó trong chiến dịch tranh cử, theo CNN.

"Các đời tổng thống trước đưa ra lời hứa trong chiến dịch tranh cử nhưng không thực hiện. Hôm nay, tôi biến điều này thành hiện thực", Tổng thống Trump nói khi công bố quyết định.

Với động thái này, ông Trump đã hoàn thành lời hứa trong chiến dịch và làm hài lòng những người bảo thủ của đảng Cộng hòa và các cử tri Do Thái cánh hữu.

Tình trạng của Jerusalem là trọng tâm trong các cuộc đàm phán hòa bình Palestine - Israel. Sự thay đổi trong chính sách của Mỹ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc vì nó sẽ được coi là động thái ủng hộ chủ quyền của Israel với thành phố, điều mà cộng đồng quốc tế không công nhận, theo Aljazeera.

Các nhà lãnh đạo Palestine đã cảnh báo rằng bất kỳ thay đổi nào đối với hiện trạng cũng đồng nghĩa với việc kết thúc tiến trình hòa bình.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng Trump "vẫn cam kết đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Israel và Palestine và lạc quan rằng hòa bình có thể đạt được".

Một quan chức khác cho biết quyết định của Trump "không thay đổi hiện trạng đối với các khu linh thiêng và các vấn đề nhạy cảm khác".

Ông Trump cũng nhấn mạnh Mỹ ủng hộ giải pháp hai nhà nước nếu hai bên đồng ý. Ông khẳng định Mỹ không đưa ra lập trường về "hiện trạng cuối cùng, bao gồm các ranh giới cụ thể về chủ quyền của Israel ở Jerusalem hay việc giải quyết các tranh chấp biên giới".

Các lãnh đạo ở Trung Đông và những nơi khác cảnh báo về hậu quả thảm khốc sau khi Mỹ ra quyết định. Nhiều cuộc biểu tình nổ ra tại nơi sinh sống của người Palestine tị nạn ở Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ, làm dấy lên lo ngại về bất ổn kéo dài.

Một số người cho rằng động thái này có thể xóa nhòa hy vọng về tương lai đàm phán hòa bình giữa Israel và Palestine.

Zakaria Odeh, giám đốc của Liên đoàn Công dân về Quyền Palestine ở Jerusalem, nói rằng "đây là một bước đi rất nguy hiểm. Động thái này vô hiệu hóa những kế hoạch đàm phán trong tương lai về xung đột".

"Với việc tất cả đồng minh và tất cả đối tác Arab kêu gọi Trump không ra quyết định này, khó có thể thấy động thái đó sẽ thúc đẩy lợi ích cho chúng ta", Dennis Ross, cựu cố vấn về Trung Đông cho Barack Obama nói. "Quyết định đó chỉ đơn giản là điều ông ấy muốn làm".

Quốc tế lên án Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel

Tổng thống Mỹ Donald Trump loan báo chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel trong Phòng Tiếp tân Ngoại giao của Nhà Trắng, ngày 6 tháng 12, 2017.
Cộng đồng quốc tế lên án Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô Israel

(RFI) Các nước Hồi Giáo trên thế giới, từ Ả Rập Xê Út đến Thổ Nhĩ Kỳ hay Indonesia, Malaysia đồng loạt phản đối tổng thống Donald Trump quyết định dời tòa đại sứ Mỹ về Jerusalem và công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Châu Âu lo ngại bạo động lại dấy lên tại Cận Đông. Liên Hiệp Quốc họp khẩn sáng 07/12/2017 tại New York sau quyết định đơn phương của tổng thống Hoa Kỳ.

Thông tín viên đài RFI Anne Corpet từ thủ đô Washington trở lại với một quyết định được coi là lịch sử của tổng thống Mỹ thứ 45 : Donald Trump đoạn tuyệt với chính sách ngoại giao lâu đời của Mỹ về Cận Đông.

"Donald Trump coi đây là "một cách tiếp cận mới". Qua việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, tổng thống Hoa Kỳ đã đơn phương xếp lại quân cờ. Theo ông, đây chỉ đơn thuần là việc nhìn nhận "một thực tế trên hiện trường". Tuy nhiên, tổng thống Trum nhấn mạnh rằng Mỹ không đứng về phe nào trên vấn đề đường biên giới và chủ quyền của Israel tại Jerusalem. Trong bài diễn văn ngày hôm qua (06/12), tổng thống Trump đã nhắc lại Mỹ tha thiết với giải pháp thành lập hai nhà nước, Israel và Palestine, với điều kiện giải pháp đó phải được cả đôi bên chấp nhận.

Tổng thống Mỹ ý thức được rằng chiến lược của ông mang tính rủi ro cao và tuyên bố về quy chế của thành phố Jerusalem có nguy cơ làm dấy lên một làn sóng bạo động. Do vậy, Donald Trump đã kêu gọi tất cả các bên bình tĩnh và chừng mực.

Trong thông cáo, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết sẽ thực hiện quyết định của Nhà Trắng, chuyển tòa đại sứ Mỹ từ Tel Aviv về Jerusalem. Thông cáo này cho biết thêm Hoa Kỳ đặt an ninh của các công dân Mỹ lên trên hết và đã có các biện pháp để bảo vệ công dân Mỹ sống trong các khu vực liên quan. Đây là một cách gián tiếp nhìn nhận mức độ nguy hiểm trong tính toán của Nhà Trắng".

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố văn bản công nhận Jerusalem là thủ đô của Israël, ngày 06/12/2017. REUTERS/Kevin Lamarque
Lo ngại của thế giới tăng cao sau quyết định của Trump về Jerusalem

(VOA) Cộng đồng quốc tế đã phản ứng mau chóng trước loan báo của Tổng thống Donald Trump rằng Mỹ sẽ chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, một diễn biến có thể lại thổi bùng lên bạo lực giữa Israel và người Palestine.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres dẫn đầu những tiếng nói toàn cầu hôm thứ Tư kêu gọi bình tĩnh và kiềm chế.

"Từ ngày đầu tiên làm Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, tôi đã thường xuyên lên tiếng chống lại bất kỳ biện pháp đơn phương nào có thể gây nguy hại cho triển vọng hòa bình của người Israel và người Palestine," ông nói với các phóng viên. "Tư cách cuối cùng của Jerusalem là một vấn đề phải được giải quyết thông qua đàm phán trực tiếp giữa hai bên trên cơ sở các nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng, xét tới những lo ngại chính đang của cả phía Palestine lẫn Israel.

"Tôi hiểu sự gắn bó sâu sắc của rất nhiều người đối với Jerusalem, nó đã như vậy từ nhiều thế kỉ qua và sẽ luôn như vậy," ông Guterres nói thêm:

"Trong khoảnh khắc lo âu to lớn này, tôi muốn nói rõ rằng: không có giải pháp nào thay thế giải pháp hai nhà nước, không có Kế hoạch B," nhà lãnh đạo Liên Hiệp Quốc nói.

Nhà lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas nói loan báo của ông Trump về Jerusalem là "lời tuyên bố rút khỏi vai trò mà Mỹ đã nắm giữ trong tiến trình hòa bình."

Nhà đàm phán hàng đầu của Palestine, Saeb Erekat, nói, "Bước đi này là có tính phán định trước, áp đặt, đóng lại cánh cửa cho các cuộc đàm phán và tôi nghĩ rằng Tổng thống Trump tối nay đã loại Mỹ ra khỏi bất cứ vai trò nào trong tiến trình hòa bình. Giới lãnh đạo Palestine sẽ triệu tập một phiên họp khẩn cấp cho Hội đồng Trung ương Palestine để nghiên cứu bài phát biểu này và duyệt lại tất cả các lựa chọn sẵn có và đưa ra quyết định phù hợp liên quan đến nhiều vấn đề."

Ai Cập - quốc gia Ả-rập đầu tiên ký một hòa ước với Israel (năm 1979) - đã lên án quyết định của Tổng thống Mỹ. Một thông cáo của Bộ Ngoại giao nói quyết định của ông Trump vi phạm các nghị quyết quốc tế về tư cách của thành phố này, và lưu ý rằng Ai Cập lo lắng về hệ quả của diễn biến này đối với sự ổn định của khu vực và về tác động "cực kỳ tiêu cực" đối với tiến trình hòa bình Israel-Palestine.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phản ứng nhanh chóng và đưa ra chỉ trích. "Đó là một quyết định đáng tiếc của người Mỹ về Jerusalem. Pháp không chấp thuận, nó mâu thuẫn với luật pháp quốc tế và phớt lờ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc," ông nói.

Trước đó, đại sứ Bolivia tại Liên Hiệp Quốc cho biết phái đoàn của ông sẽ yêu cầu một cuộc họp công khai của Hội đồng Bảo an nếu ông Trump vẫn đưa loan báo như dự kiến.

"Đó sẽ là một quyết định liều lĩnh và nguy hiểm đi ngược lại luật pháp quốc tế, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an, làm suy yếu các nỗ lực vì hòa bình trong khu vực, và cũng gây bất ổn cho khu vực," Đại sứ Sacha Llorentty nói với các phóng viên.

Tại buổi tiếp kiến hàng tuần ở Vatican hôm thứ Tư, chỉ vài giờ trước loan báo của ông Trump, Đức Giáo hoàng Phanxicô nói ông không thể "tiếp tục im lặng" về mối lo ngại sâu sắc của ông đối với Jerusalem.

Ông kêu gọi tôn trọng "hiện trạng" của Jerusalem, một thành phố mà ông lưu ý là thiêng liêng đối với người Do Thái giáo, Kitô giáo và người Hồi giáo. Ông cho biết ông cầu nguyện "sự khôn ngoan và thận trọng sẽ thắng thế, để tránh gây ra thêm các yếu tố căng thẳng mới trong một thế giới đã bị rúng động và phá hoại vì nhiều cuộc xung đột tàn nhẫn."

Các nhà lãnh đạo và các nhà phân tích đã nêu lên cảnh báo trong những ngày gần đây rằng một bước đi như vậy có thể được coi là một sự khiêu khích lớn đối với người Palestine và có thể khơi mào một cuộc cuộc nổi dậy khác.

Vào năm 2000, năm năm bạo lực bùng lên sau khi chính trị gia Israel Ariel Sharon tới thăm Núi Đền tại khu điện thờ Hồi giáo Al Aqsa. Cả người Do Thái và người Hồi giáo đều tuyên bố địa điểm này là một trong những nơi thiêng liêng nhất của họ.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoan nghênh loan báo này.

"Chúng tôi hết sức biết ơn Tổng thống vì quyết định can đảm và công tâm của ông công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và chuẩn bị cho việc mở Đại sứ quán Hoa Kỳ ở đây," ông Netanyahu nói.

Cựu Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan nói trong một thông cáo rằng sẽ không có hòa bình lâu dài giữa người Israel và người Palestine trừ phi các quyền và các yêu sách của hai bên được tôn trọng ở thành phố lịch sử này.

"Tôi vô cùng lấy làm tiếc về quyết định của Tổng thống Hoa Kỳ hôm nay đảo ngược một lập trường lâu dài và phá vỡ sự đồng thuận quốc tế về Jerusalem," ông Annan nói. "Tôi hy vọng người Palestine và các cường quốc khu vực Ả-rập trong vùng sẽ phản ứng với sự kiềm chế, và các đồng minh của Mỹ sẽ làm tất cả những gì có thể để hướng chính sách của Washington theo chuẩn mực quốc tế. Tất cả các bên phải tránh khơi lên căng thẳng mà có thể lan ra thành bạo lực một cách quá dễ dàng."

"Với bước đi này, Hoa Kỳ đang vi phạm những nghĩa vụ luật pháp quốc tế của chính mình là không công nhận hoặc hỗ trợ một tình huống bất hợp pháp và bảo đảm sự tôn trọng Công ước Geneve," Raed Jarrar, Giám đốc Vận động Trung Đông của tổ chức Ân xá Quốc tế ở Mỹ, nói. "Không một nước nào trên thế giới thừa nhận việc Israel sáp nhập Đông Jerusalem, và thực tế này càng làm cho quyết định công nhận của Mỹ càng thêm đáng lo ngại."

Jarrar nói quyết định này sẽ làm suy yếu nền pháp trị quốc tế và cho thấy "sự coi thường hoàn toàn các vi phạm nhân quyền hàng loạt mà người Palestine đang hứng chịu vì chính sách sáp nhập của Israel."


Cần biết về quyết định công nhận Jerusalem của Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ký bản tuyên bố với sự chứng kiến của phó Tổng thống Mike Pence (phía sau) công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel.
Những điều cần biết về quyết định công nhận Jerusalem của Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm gì liên quan tới Israel?

Donald Trump đã quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, là tổng thống đầu tiên của Mỹ làm như vậy kể từ khi Israel được sáng lập vào năm 1948. Tel Aviv hiện là nơi Mỹ và nhiều nước khác đặt đại sứ quán.

Ông Trump dự định dời đại sứ quán Mỹ tới Jerusalem, nhưng việc này có thể mất đến hai năm. Luật của Mỹ quy định tổng thống ký sắc lệnh đặc miễn sau mỗi sáu tháng xác định đại sứ quán vẫn đặt tại Tel Aviv. Tuần này, ông Trump lỡ mất thời hạn 6 tháng gần đây nhất, nhưng các quan chức Mỹ nói rằng ông sẽ ký vào sắc lệnh đặc miễn và cũng yêu cầu Bộ Ngoại giao bắt đầu tiến trình dời đại sứ quán.

Tại sao ông Trump công nhận Jerusalem?

Ông Trump đang hoàn thành một lời hứa lúc vận động tranh cử rằng ông sẽ dời đại sứ quán Mỹ ở Israel về Jerusalem. Ông theo đuổi lập trường ủng hộ Israel mạnh mẽ khi còn là ứng cử viên để lấy lòng cơ sở ủng hộ lớn của ông là những người theo phái Phúc Âm và những người Mỹ gốc Do Thái ủng hộ Israel.

Lời hứa của ông Trump rất được lòng hai nhóm cử tri đó, bao gồm cả ông trùm sòng bạc Sheldon Adelson, người đã quyên góp 25 triệu đôla cho một ủy ban hành động chính trị ủng hộ ông Trump trong chiến dịch tranh cử.

Các quan chức chính quyền Mỹ nói rằng việc công nhận Jerusalem là thừa nhận "thực tế lịch sử và hiện trạng" của Jerusalem.

Vì sao Jerusalem, lâu nay là nguồn gốc của tranh cãi quyết liệt, lại quan trọng như vậy?

Người Israel và người Palestine đều tuyên bố Jerusalem thuộc về họ. Thành phố này cũng là nơi Israel đặt chính quyền của mình. Israel tuyên bố toàn bộ Jerusalem là thủ đô của họ trong khi người Palestine xem khu vực phía đông thành phố, bị Israel chiếm đóng trong cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967, là thủ đô của một nhà nước Palestine tương lai.

Xung đột tập trung vào Cổ thành Jerusalem, nơi có điện thờ thiêng liêng thứ ba của Hồi giáo và địa điểm thiêng liêng nhất của Do thái giáo. Thành phố này lâu nay đã là một vấn đề gây tranh cãi đối với người Do Thái và người Hồi giáo khắp thế giới.

Mặc dù Israel kiểm soát thành phố, việc Israel sáp nhập đông Jerusalem không được cộng đồng quốc tế công nhận. Cộng đồng quốc tế muốn cuộc xung đột kéo dài hàng thập niên này được giải quyết tại bàn đàm phán.

Jerusalem cũng là nơi có Nhà thờ Mộ Thánh, được xây dựng tại nơi mà nhiều Kitô hữu tin rằng Chúa Giêsu bị đóng đinh và được chôn cất. Các giáo phái Công giáo Armenia và Công giáo Roma và Chính thống giáo Hy Lạp chia nhau quyền trông coi nhà thờ này, nơi căng thẳng thường bùng lên về quyền kiểm soát những khu vực khác nhau.

Những hệ quả tiềm năng là gì?

Quyết định của ông Trump đảo ngược chính sách đối ngoại gần 70 năm qua của Mỹ và các nhà phân tích cảnh báo rằng nó có thể đe dọa những nỗ lực điều giải một thỏa thuận hòa bình giữa người Israel và người Palestine.

Các nhà lãnh đạo Ả-rập cảnh báo rằng nó có thể khơi mào các vụ bộc phát bạo lực mới, và Nhà Trắng đang chuẩn bị cho viễn cảnh này bằng cách điều phối các kế hoạch bảo vệ công dân Mỹ ở nước ngoài.

Các quan chức an ninh Israel nói họ đã chuẩn bị cho mọi tình huống.

Ngoài việc khiến các đồng minh quan trọng trong thế giới Ả-rập tức giận, bước đi này cũng đe dọa làm các đồng minh phương Tây của Mỹ giận dữ.

Hòa bình tại vùng Cận Đông thêm xa vời vì Donald Trump

Một phần Cổ thành Jerusalem với Mái vòm Đá của điện thờ Hồi giáo trên Núi Đền, ngày 5 tháng 12, 2017
Hòa bình tại vùng Cận Đông thêm xa vời vì Donald Trump

(RFI) Khi loan báo việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, tổng thống Mỹ Donald chỉ công nhận một tình trạng đã tồn tại trong thực tế, nhưng hành động này có nguy cơ làm đổ vỡ tiến trình hòa bình mà chính quyền của ông đang muốn thúc đẩy, thậm chí càng làm cho vùng Cận Đông bùng nổ trở lại.

Theo ghi nhận của hãng tin Mỹ AP, hiện nay, Nhà nước Do Thái đã mặc nhiên chiếm hữu Jerusalem và chọn nơi này làm thủ đô của mình. Văn phòng của thủ tướng Israel Netanyahu, nhiều định chế Nhà nước như Quốc Hội, Toà Án Tối Cao hay bộ Ngoại Giao đều đã đặt trụ sở tại đấy. Khi đến thăm Israel, tất cả các lãnh đạo thế giới đều lập tức đến Jerusalem để tiếp xúc với các quan chức Israel.

Thế nhưng, việc Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel lại mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, cho thấy rằng Hoa Kỳ thiên hẳn về phía Israel, đi ngược lại quan điểm chung của thế giới, vốn không hề công nhận việc Israel đơn phương chiếm đóng phần phía đông của thành phố này vào năm 1967, và cho rằng quy chế tối hậu của thành phố mà cả Israel lẫn Palestine đều muốn làm thủ đô của mình, phải được giải quyết thông qua đàm phán giữa hai bên liên quan.

Từ khi nhậm chức, Donald Trump đã cố thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Palestine, và đầu tư rất nhiều nỗ lực để đặt nền tảng cho một sáng kiến ​​hòa bình mà ông thường gọi là “thỏa thuận tối hậu”. Con rể của ông đồng thời là cố vấn thân cận của ông là Jared Kushner đang cố thực hiện kế hoạch đó, trong lúc một phụ tá thân cận của ông là Jason Greenblatt, đã liên tục làm con thoi trong khu vực để đàm phán với Israel, Palestine và các nước Ả Rập khác.

Thế nhưng, Palestine đã từng cảnh báo rằng việc thay đổi quy chế của Jerusalem đồng nghĩa với việc phá vỡ những nỗ lực hòa bình mà Mỹ đang tiến hành, đồng thời lưu ý về nguy cơ dân Palestine biểu tình chống lại một quyết định bất công và thiên vị, với khả năng bạo động trở nên toàn diện.

Nguy cơ bạo động rất lớn vì lẽ cho đến nay, các vụ bạo động giữa người Palestine và Israel đều chủ yếu bắt nguồn từ vấn đề Jerusalem. Trong thời gian qua, các nhóm Hồi Giáo cực đoan như Al Qaeda, Hezbollah hay Hamas đều dùng vấn đề Jerusalem để kích động tinh thần chống Israel và bài Mỹ.

Lãnh tụ phong trào Hồi Giáo Palestine Hamas, Ismail Haniyeh, đã lên tiếng cảnh cáo rằng người Palestine khắp nơi sẽ không bỏ qua và sẽ dùng “mọi phương thức để bảo vệ lãnh thổ và thánh địa của mình”.

Khi từ bỏ thái độ trung lập, ít ra là trên mặt hình thức, trong cuộc tranh chấp Israel-Palestine, tổng thống Trump cũng đã mặc nhiên đi ngược lại mong muốn chung của thế giới, và phớt lờ những khuyến cáo của các đồng minh châu Âu hay Ả Rập.

Không được sự đồng tình của các nước Ả Rập, tiến trình hòa bình mà ông Trump muốn thúc đẩy bị cho là đã bị thất bại ngay từ trong trứng nước.

Theo các nhà phân tích, khi quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đồng thời tiến đến việc di chuyển đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv qua Jerusalem, tổng thống Trump đã thực hiện một lời hứa lúc tranh cử, thỏa mãn giới cử tri đã ủng hộ ông, thế nhưng ông đã làm cho Mỹ bị cô lập thêm, và làm cho triển vọng hòa bình ở vùng Trung Đông thêm xa vời.

Top